تبلیغات

مرزبانی



مرزبانی در روسیه

تاریخ شکل گیری نیروهای مرزبانی روسیه

نیروی مرزبانی در امپراتوری روسیه در قرن 18میلادی ایجاد شده است، با این حال، منشاء خدمات مرزی روسیه را می توان به شاهزاده میخائیل وروتینسکی و احداث مرزی به صورت سد درختی بزرگی در قرن 16 میلادی دانست. در سال 1782، کاترین دوم در روسیه نیروهای گمرکی مرزی را که در اصل توسط اداره روسی قزاقها و همچنین نیروهای سواره نظام رده پایین اداره می شد ایجاد نمود.

در سال 1832 قزاقها و سواره نظام، توسط مقام های گمرکی مسلح وابسته به وزارت مالیه جایگزین شدند. اما در زمان جنگ مرزبانی به طور خودکار به ارتش منتقل می شد. در همان سال، گارد ساحلی، برای حفاظت از دریای سیاه و سواحل دریای آزوو ایجاد شد. در سال 1906 در حدود 40000سرباز و افسر در مرزهای گسترده ی روسیه ی تزاری خدمت می کردند.

با پیروزی انقلاب بلشویکی در 1917، نیروهای مرزبانی شوروی به عنوان یک نیروی نظامی تابع آژانس امنیتی دولت درآمدند، که بعدها با عناوینی همچون MGBو KGB شناخته شد. نیروهای مرزبانی دردوره ی شوروی بسیار متمرکز عمل می کردند. در سال 1989 تعداد سربازان مرزی شوروی حدود 230000 نفر تخمین زده می شد.  (Martin, Terry,1998:74)

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، اداره ی گارد مرزی روسیه فدرال[1] در تاریخ 30 دسامبر 1993 ایجاد شد و با توجه به وضعیت خاص مرزهای روسیه یک وزارت جداگانه به ان اختصاص داده شد. این وزارت برخی از سنت های قدیمی، همچون لباس های متحد الشکل سبز رنگ و "روز مرزبان" را حفظ نموده است. اولین وزیر خدمات مرزی فدرال، آندری نیکلایف جوان بود که بعدها معاون دومای دولتی روسیه شد.

در تاریخ 11 مارس 2003، رئیس جمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، وضعیت  گارد خدمات مرزی روسیه ی فدرال را از یک وزارتخانه جداگانه به یکی از شاخه های سرویس امنیتی فدرال روسیه[2] تغییر داد. رئیس گارد خدمات مرزی روسیه، ژنرال ولادیمیر پرونیچف[3] است. پرونیچف در حال حاضر معاون اول اداره ی فدرال امنیت روسیه نیز می باشد. این ارگان جانشین KGB  است.  گارد خدمات مرزی روسیه هنوز هم  دفاع از طولانی ترین مرز های ملی در جهان را بر عهده دارد. (http://en.wikipedia.org)

ساختار خدمات مرزی روسیه ی فدرال

·        دستگاههای کنترل مرزی

·        اطلاعات خارجی

·        دستگاههای عملیاتی برای انجام اقدامات جاسوسی، ضد جاسوسی، فعالیتهای اطلاعاتی عملیاتی، فعالیت برای اطمینان از امنیت سیستم های خدمات مرزی فدرال روسیه.

·        دستگاههای گارد مرزی و دیگر نهادهای تحت امر خدمات مرزی برای حفظ قانون فدرال

·        نگهبانان مرزی خدمات مرزی فدرال روسیه

·        آموزشگاههای نظامی و مؤسسات آموزش حرفه ای

·        بنیادها و سازمانهای تحت امر خدمات مرزی فدرال روسیه. http://www.agentura.ru))

وظایف مرزبانی روسیه

مسئولیت  گارد خدمات مرزی روسیه عبارتند از:

• دفاع از مرز ملی روسیه، جلوگیری از عبور غیر قانونی مردم و کالا، چه در مرز زمینی و دریایی.

• حفاظت از منافع اقتصادی فدراسیون روسیه و منابع طبیعی آن در مناطق مرزی زمینی و دریایی، آبهای ساحلی و دریاهای داخلی، از جمله جلوگیری از شکار و ماهیگیری غیر قانونی.

• مبارزه با هر گونه تهدید امنیت ملی در منطقه مرزی، از جمله تروریسم و ​​نفوذ نیروهای خارجی.

مناطق مرزی روسیه

بر اساس تغییراتی که در ساختار منطقه ای خدمات مرزی روی داد، به جای ده مرز که در ساختار سابق پیش از سال 2003 وجود داشت، 30 دفتر مرزی منطقه ای ایجاد شد که شامل مرزبانی دریایی نیز می شود.

نواحی مرزی منطقه ای روسیه ی فدرال به طور کلی عبارتند از:

• اداره مرزی منطقه ای ناحیه ی فدرال مرکزی

• مدیریت مرزی منطقه ای ناحیه ی فدرال جنوبی

• اداره مرزی منطقه ای ناحیه ی  فدرال اورال

• اداره مرزی منطقه ای ناحیه ی فدرال ولگا

• اداره مرزی منطقه ای ناحیه ی فدرال سیبری

• مدیریت مرزی منطقه ای شمال غرب

• مدیریت مرزی منطقه ای  قطب شمال

• اداره مرزی منطقه ای ناحیه ی فدرال شرق دور. http://www.agentura.ru))

مرزبانی دریایی روسیه نیز به طور کلی در مناطق زیر فعالیت می کند که با حروف مخفف شناخته می شوند:

NOR: ناوگان شمالی، ستاد در سورمورسک[4]

PAC: ناوگان اقیانوس آرام، دفتر مرکزی آن در شهر ولادی وستک.

BLK: ناوگان دریای سیاه، دفتر مرکزی آن در سواستوپل.

BALT: ناوگان دریای بالتیک، دفتر مرکزی آن در کالینینگراد.

CASP: ناوگان خزر.

RIV: واحد مربوط به خدمات رودخانه های داخلی. ( (http://www.hazegray.org

روسیه گی سالهای اخیر برنامه ریز گسترده ای برای حفاظت از نرزهای شمالی خود انجام داده است. توجه ویژه ی روسیه به مرزهای شمالی ناشی از ذوب یخ های قطب شمال و در دسترس قرار گرفتن ذخایر آن می شود. از این رو روسیه تصمیم دارد برای حفاظت از این سرمایه نیروهای مرزی خود را از 5000 فعلی به 8000 و یا حتی 10000نفر افزایش دهد. به همین منظور با به آب انداختن 6 فروند کشتی یخ شکن بزرگ نسبت به سرمایه گذاری در احداث بندری بزرگ بدون یخ با هزینه ای معادل 33 میلیارد دلار امریکا در مناطق شمالی خود اقدام نموده است.( http://thegreatdayofannihilation.com)

 در حال حاضر مرزبانی روسیه دارای پرچم و نشان مخصوص خود است که علاوه بر در برگرفتن عناصری از نمادهای گدشته ی این سازوکار، ترکیبی از نمادهای ملی همچون عقاب دوسر می باشد.

اصول سیاست مرزی فدراسیون روسیه

سیاست های مرزی فدراسیون روسیه به عنوان بخشی از استراتژی های امنیت ملی روسیه همواره مورد توجه نخبگان سیاسی این کشور قرار گرفته است. از همین رو در 5 اکتبر 1996، بوریس یلتسین رییس جمهوری وقت روسیه اصول سیاست مرزی این کشور را تصویب نمود. این سند حاوی سه بخش است که در قسمت اول به موارد کلی اشاره می کند و بر اساس آن، سیاست مرزی فدراسیون روسیه برای تضمین حاکمیت، خدشه ناپذیری و تمامیت ارضی طراحی شده است. مرزی بندی عادلانه، توسعه ی همکاری های بین المللی، تقویت بنیان های اقتصادی و اجتماعی و معنوی در مناطق مرزی فدراسیون روسیه، مهمترین پیش شرط های ذکر شده برای یک سیاست مرزی کارآمد در این سند است. (اصول سیاست مرزی فدراسیون روسیه،366) مهمترین رویکردها در سیاست مرزی فدراسیون روسیه عبارت اند از:

ایجاد شرایطی بهتر برای تضمین حاکمیت و تمامیت ارضی فدراسیون روسیه و امنیت مرزی آن، شناخت بهتر حقوق بین المللی مرزهای دولتی و توسعه ی آن، ایجاد همکاری های بین المللی در جلوگیری از مخاطرات نظامی، بحران ها و درگیری در مناطق مرزی فدراسیون روسیه، مقاومت در برابر توسعه طلبی اقتصادی و جمعیتی دولت ها، تضمین منافع و امنیت روسیه در مرزهای خارجی کشورهای مستقل مشترک المنافع بر پایه ی معاهدات بین الملل. (همان، 367)

بر اساس این رویکرد ها، چهار اصل احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی دولتها، الویت دادن به منافع ملی فدراسیون روسیه، حل و فصل مسالمت آمیز مسایل مرزی و احترام به حقوق بشر و آزادی های فردی، سیاست مرزی روسیه را تشکیل می دهند.( همان)

در دومین بخش از این سند با عنوان جهات اصلی سیاست مرزی فدراسیون روسیه به پنج جهت گیری در مرزی این کشور اشاره دارد. نخست؛ اصلاح و تکامل تعاریف حقوق بین الملل از مرز دولتی فدراسیون روسیه، دوم؛ تضمین امنیت مرزی فدراسیون روسیه، سوم؛ توسعه ی همکاری های مرزی میان دولت ها، چهارم؛ توسعه ی اجتماعی و اقتصادی و معنوی در مناطق مرزی فدراسیون روسیه و پنجم؛ توسعه ی یک سیستم تخصصی علمی در حوزه ی سیاست مرزی. (همان،271)

نهایتا در بخش پایانی سند با عنوان اجرای سیاست مرزی فدراسیون روسیه، تاکید می شود که سیاست مرزی این کشور در تمامیت سیستم امنیت ملی و از طریق فعالیت های هماهنگ ارگانهای فدرال دولتی، ارگانهای دولتی بخش های مختلف فدراسیون روسیه، ارگان های دولت های خود مختار محلی، انجمن های عمومی، سازمان ها و شهروندان بر پایه ی قاونو فدراسیون روسیه به اجرا در می آید. وظیفه ی هماهنگی این نهادها بر اساس سند فوق بر عهده ی سرویس مرزی فدرال روسیه گداشته شده است. بودجه ی اجرایی اصول این سند نیز بر اساس بودجه ی فدرال هر ساله مشخص می گردد. (همان، 374)

این سند که در راستای اهداف امنیت ملی روسیه تدوین شده نشان دهنده ی اولویت امنیتی این کشور در مرزهای گسترده ی آن است. این نگرانی در عرصه ی عمل منجر به حضور نیروهای مرزبانی فدراسیون روسیه در مرزهای شوروی سابق شد. در این قسمت نگاهی به مشارکت روسیه در مرزبانی کشورهای همسود خواهیم داشت.

مرزبانی در روسیه  و کشورهای همسود

در سالهای اولیة پس از فروپاشی اتحاد شوروی، روسیه مسئولیت کمک به تشکیل نیروهای مرزبانی در تاجیکستان، قرقیزستان، و ترکمنستان را بر عهده داشت. در دو جمهوری قرقیزستان و تاجیکستان مرزبانان روسیه به طور کامل حفاظت از مرزهای خارجی این دو کشور را پذیرفته بودند که هزینة حضور مرزبانان روسی نیز تقریباً به طور کامل از بودجة فدرال تأمین می‌شد. مسکو در دو کشور تاجیکستان و قزاقستان برای مساعدت به روند تشکیل ساختارهای مرزبانی مستقل و خودکفایی گروه مشاورین نظامی روسیه ایجاد شد که در زمینة واگذار نمودن مسئولیت حفاظت مرزهایشان به نیروهای مرزبانی بومی اقدام کرد.
از سوی دیگر در تاریخ 24 دسامبر سال 1993 توسط سران قزاقستان، روسیه، تاجیکستان، قرقیزستان و ازبکستان یادداشت تفاهم سیاسی به امضا رسید که همکاری این جمهوریها در تأمین امنیت مرزهای خارجی را تضمین می‌کرد. در این میان نیروهای مرزبانی روسیه درمورد حفظ امنیت در مرز مشترک تاجیکستان با افغانستان نقش ارزنده‌ای ایفا نمودند که در آن زمان در تاجیکستان جنگ داخلی ادامه داشت.
علاوه بر این با هدف برقراری ثبات و امنیت در مرزهای میان تاجیکستان و افغانستان، از کشورهای ازبکستان، قزاقستان و قرقیزستان یک گردان از هر جمهوری که هر یک از این واحدها شامل 500 نظامی می‌شد، به مرز مشترک تاجیکستان و افغانستان اعزام شدند. همزمان با این اقدام، براساس تصمیم سران کشورهای عضو جامعة همسود، از تاریخ 24 سپتامبر سال 1993 در تاجیکستان نیروهای ویژة صلح‌بان این جامعه تشکیل شدند که مسئولیت انجام عملیات صلح‌بانی در مرز مشترک تاجیکستان و افغانستان در زمان اجرایی شدن توافقنامة صلح میان دولت و مخالفین را بر عهده داشت. این عملیات تا زمان برقراری صلح و ثبات در تاجیکستان ادامه یافت. اما برنامه‌ریزی دقیق فرماندهی نیروی مرزبانی روسیه در منطقة مرز مشترک تاجیکستان و افغانستان با هدف مقابله با تحرکات گروههای مسلح مخالفین تاجیک، تمرکز نیرو و تجهیزات نظامی در سمتهای خطرناکی که احتمال نفوذ جنگجویان مخالفین وجود داشت، افزایش نیرو و تقویت پاسگاههای مرزی موجب جلوگیری از تجهیز و تأمین گروههای مسلح مخالفین در داخل این کشور با سلاح و مهمات جنگی از افغانستان گردید.

از سوی دیگر حضور مرزبانان روسیه و لشکر 201 ارتش روسیه در قلمرو تاجیکستان، موجب تأمین امنیت این جمهوری تازه‌استقلال از تجاوز خارجی گردید و زمینة صرفه‌جویی مالی بیش از 150 میلیون دلاری از درآمد اقتصادی این کشور را فراهم ساخت. همچنین باید این نکته را یادآوری نماییم که در دوران جنگ داخلی تاجیکستان که دشوارترین زمان برای این کشور پس از استقلال به حساب می‌آید، کمکهای روسیه به این جمهوری با کمکهای غرب اصلاً قابل مقایسه نیست. به طور مثال طی سالهای 2006 – 2004 یعنی دوران واگذاری حفاظت از مرز مشترک تاجیکستان با افغانستان به مرزبانان تاجیک، کمکهای مالی غرب 12 میلیون دلار، یعنی سالیانه 4 میلیون دلار بود. اما روسیه سالیانه برای حفاظت از مرز مشترک تاجیکستان و افغانستان 30 میلیون دلار هزینه کرد. این درحالی است که مسکو علاوه بر این، سالیانه 30 تا 40 میلیون دلار تجهیزات فنی در اختیار مرزبانان قرار می‌داد.

در جمهوری قرقیزستان نیز مرزبانان روسیه و قرقیزستان همکاری خوبی داشتند. لذا مرزبانان روسی تا سال 1999 مسئولیت حفاظت از مرزهای خارجی قرقیزستان را بر عهده داشتند. در نتیجة هماهنگی و عملیات مشترک نیروهای مرزبانی روسیه و قرقیزستان موسوم به «ایستگاه اوش» عملاً راه انتقال موادمخدر در جنوب قرقیزستان مسدود شد. همچنین براثر عملیات مشترک ساختارهای قدرتی روسیه، تاجیکستان و قرقیزستان و با حمایت برنامة مبارزه با موادمخدر سازمان ملل متحد، مسیر قاچاق موادمخدر از افغانستان به بدخشان تاجیکستان و در ادامة این روند به قرقیزستان مختل شد و در اواخر دهة 1990 عملاً ضربات شدیدی به گروههای قاچاقچی موادمخدر وارد آمد.

این در حالی است که پس از سال 1999 و واگذاری حفاظت از مرزهای خارجی قرقیزستان به نیروهای مرزبانی این کشور، در جمهوری قرقیزستان همانند تاجیکستان گروه ویژه عملیاتی خدمات امنیت فدرال روسیه در امور مرزبانی فعالیت می‌کند. این گروه شامل مشاورین و مربیان مرزبانی روسیه می‌شود که به مرزبانان تاجیک در جهت سازماندهی امور حفاظت از مرز مشترک این کشور با افغانستان، آموزش افسران و فرماندهان واحدهای مرزبانی تاجیک و ارائة کمکهای فنی کلاسیک، همکاری می کنند. از سوی دیگر در قرقیزستان نیز برنامة مشابهی به مورد اجرا گذاشته شده که با کمک مشاورین نظامی روسیه دوره‌های آموزشی برای نیروهای مرزبانی این کشور دایر شده است.

 گروههای مشاورین نظامی روسیه در امور مرزبانی در ازبکستان و قزاقستان نیز فعالیت مشابهی را انجام می‌دهند. با این وجود کشور ازبکستان همواره تلاش کرده است که از برنامه‌های هماهنگی در جهت بهبود حفاظت از مرزهای مشترک جامعة همسود خود را کنار بکشد.


باید اعتراف کرد که حضور مرزبانان روسی در آسیای مرکزی در دهة اول استقلال این جمهوریها از اتحاد شوروی و بعداً با واگذاری مسئولیت حفاظت از مرزهای خارجی این کشورها به نیروهای بومی و تشکیل گروههای کاری مشاورین نظامی روسیه، موجبات برقراری ثبات و آرامش در قلمرو آسیای مرکزی را فراهم ساخت.( http://iransharghi.com/)

نتیجه

بنابراین می توان ابراز داشت که امنیت ملی فدراسیون روسیه بر اساس منافع امنیت مرزی، امروزه به دوبخش قابل تقسیم است. نخست اینکه امنیت داخلی برای این کشور در اولویت قرار گرفته و به همین منظور نیروهای خود را به طور گسترده ای سامان دهی نموده است. دوم اینکه به دلیل پیوستگی امنیتی کشورهای شوروی سابق با فدراسیون روسیه، این کشور همچنان ناچار به برقراری امنیت در مرزهای گسترده ی شوروی است. البته این مهم، چندان هم برای منافع روسیه نامطلوب نبوده است، چرا که روسیه همواره امنیت ملی خود را بر اساس تعریفی موسع، خارج نزدیک خود اعلام نموده، که این به معنای اهمیت حوزه ی پیرامونی خود و جمهوری های باقی مانده از شوروی سابق است. مرزبانی روسیه به عنوان یکی از گسترده ترین نهادهای مرزبانی جهان به شمار می رود که شاید بتوان گفت به همان میزان که در حوزه ی ملی برای آن وظایف تعریف شده است، در حوزه ی منطقه ای نیز دارای وظایفی است.

 

منابع

 

1. World Navies Today: Maritime Units of the Russian Border Guard Forces:

http://www.hazegray.org/worldnav/russia/bord_grd.htm (2001)

2. http://www.agentura.ru/english/dossier/fsb/structure/border/

3. Sep 1, 2011 Russia enhances border forces to defend interests in Arctic Ocean:

 http://thegreatdayofannihilation.com/2011/12/25/sep-1-2011-russia-enhances-border-forces-to-defend-interests-in-arctic-ocean/ (2011)

4. Martin, Terry. The Origins of Soviet Ethnic Cleansing. The Journal of Modern History 70.4, 1998.

5. Border Security Zone of Russia:

http://en.wikipedia.org/wiki/Border_Security_Zone_of_Russia.

6. Border Guard Service of Russia:

http://en.wikipedia.org/wiki/Border_Guard_Service_of_Russia.

7. نقش تاریخی نیروهای مرزبانی روسیه در تأمین امنیت مرزهای جنوبی جامعة همسود، و.ی. لیتاف:

 http://iransharghi.com/engine/print.php?newsid=1329&news_page=1

8. اصول سیاست مرزی فدراسیون روسیه، در کتاب کشورهای مستقل مشترک المنافع (CIS) ویژه ی سیاست امنیتی و خارجی روسیه، موسسه ی فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر تهران، چاپ اول، 1383.


[1]. Border Guard Service of Russia

[2]. Federal Security Service of Russia

[3].Vladimir Pronichev  

[4]. Severomorsk  



منبع : russiansecurity[dot]blogfa[dot]com[slash]post-2[dot]aspx

امنیت روسی مرزبانی در روسیه, ستارگان سپاهان کرمانشاه مسلم , باره تن امام مرزبانی انقلاب, جانشین فرماندهی مرزبانی , وب سایت خبری ماکو و توسعه, تمدن خشت استخدام در مرزبانی ناجا, وبلاگ تخصصی مرزبانی گزارش ,

تبلیغات


تبلیغات

تبلیغات
مطالب تصادفی

تبلیغات