تبلیغات

رانده وو



مقاله مهندسی شاعرانه شهریار در ساخت غزلی چند زبانه به قلم دکترهادی پور

«اگرچراغ فروغي به پاي خود فكند

توهم به صحبت عاشق سري فروداري»

اين هنرشهريار است كه دربيت فوق ، ضرب المثل تركي«چراغ اوز ديبينه ايشيق ورمز» راچنان با ظرافت شاعرانه دركسوت واژگان فارسي عرضه داشته كه انگارآن ضرب المثل در اين غزل فارسي هضم شده است.

«هنوز آب دهن گم نكرده راه گلو 

خود از كجا كه پس پيرهن هلو داري»

مصراع اول بازيرساختي از تركيب تركي«آوزين سويون اوتماميش» بامهارتي شاعرانه دركسوت واژگان زبان فارسي وهمراه با مزاحي شاعرانه درمصراع دوم بيان شده است كه بيش از اين مجال تفسيرندارد.

«زنوشخند توام نشكفد دل خونين

مثال غنچه پيچيده بسكه تو داري»

«نوشخند» در زبان فارسی نقطه مقابل «نیشخند » است و شهریار آن را در کنار «دل خونین» که حکایت از فراوانی غم و غصه نوع انسان ویا شاعر دارد و همچنین به همراه «غنچه پیچیده ولایه به لایه » بکار برده است ، آن هم با واژه «تودار» با دو معنی ایهامی لایه لایه در تناسب با گل و بسیار بردبار و راز نگهدار در ارتباط با دل خونین شاعر و این نشان از ذهن خلاق و بسیار تخیلی و در عین حال هنرمند شهریار دارد تا حدی که شهریار از دیدن نوشخند یار- که از تشبیه وی به غنچه پیچیده و تودار معلوم میشود بسیار هم معشوق محجوب و توداریست - شکفته خاطر و فرحناک نمیشود و هر لحظه منتظر پیشامد تلخ وناگواری در عشق است همانند صائب تبریزی که او هم معتقد بود انسانها از دو زاویه گل لاله را میبینند،  برخی خنده اش را میبینند و برخی داغ دل آن را و میگوید:

«مرا ز سیر چمن ، غم، تو را نشاط آید

تو خنده گل و من داغ لاله می بینم»

از طرفی شباهت لبان نوشخند دار معشوق به غنچه ، همچنین دادن صفت شکفتن که از آن گل است به دل و تقابل و تضاد ظریف ومعنادار نوشخند و دل خونین بر زیبایی بیت این شاعر توانمند که مهندسانه کلمات بیتش را کنارهم چیده ، افزوده است.

«توالت تو مرا سخت رنجه مي دارد

بگو ترابخدا باكه رانده وو داري؟»

بكاربردن واژه ضمخت وعاميانه «توالت» آن هم درغزل با اين ظرافت دركنار بكارگيري واژه فرانسوي«رانده وو» به معني بحث وجدل وگفتگو، حكايت از تردستي مهندسانه اين شاعرتوانمند دارد.

«دوباره عشق وجواني؟بلا بدور اي دل

تو هم  در اين سرپيري چه آرزو داري»

تركيب دعايي«بلا بدور» و «دراين سرپيري آرزوي عشق داشتن»كه شكل ديگري ازضرب المثل مشهور «سرپيري ومعركه گيري» درزبان فارسي است ، برحلاوت اين بيت افزوده است.

«اگربه جاي توخوش كرده ام خيال تورا

هواپس است تو هم بعد ازاين هوو داري»

دل خوش شدن شاعرباخيال معشوق ازمضامين رايج غزلهاي فارسي است، اما تاجايي كه نگارنده بخاطردارد، هيچ شاعري به هنرمندي شهريار نتوانسته اين موضوع را اينچنين ساده ، عاميانه و همه فهم با تشبيه«دلخوش بودن عاشق به خيال يار به جاي خودش» به «داشتن هوو» آن هم دركنار تركيب عاميانه «هواپس است» به تصوير بكشد.

دراين مجال ماتنها به چندبيت ازيك غزل شهريار از ديد معماري شاعرانه وي درساخت بناي شعرش پرداختيم وصد البته اين موضوع نياز به تامل وتدبر در همه اشعار وي دارد.


اصغرهادي پور(هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي)



منبع : mashgheeshgh93[dot]blogfa[dot]com[slash]post-120[dot]aspx

مجموعه آثار دکتر اصغر هادی پور , ک, کوتاه و آموزنده , سرزمین اس ام اس در پستخانه, دارالمجانين, مثنوی زهره و منوچهر از ایرج , ترنم فرشته پادشاهان,

تبلیغات


تبلیغات

تبلیغات
مطالب تصادفی

تبلیغات